13 mei 2020

Roetschorsziekte in bomen gevolg van droge zomers

Ook 2020 lijkt weer een extreem droog jaar te worden en dat terwijl de zomer nog moet beginnen. De zomers van 2018 en 2019 werden gekenmerkt door hitte en gebrek aan vocht, wat ook de nodige gevolgen heeft gehad voor onze bomen.

Roetschorsziekte in bomen gevolg van droge zomers

Naarmate de grond meer gevoelig is voor droogte, zoals bij bomen in de stad, zijn de gevolgen zichtbaar. De gezondheid van bomen neemt in grote mate af door droogtestress.

Roetschorsziekte
Sinds 2013 is in Nederland de roetschorsziekte vastgesteld bij bomen. De roetschorsziekte is een schimmel die bij de esdoorn en in beperkte mate bij lindes en berken voorkomt. De schimmel is herkenbaar door zwarte spoorvorming op het hout. Voorheen zagen we deze aantasting voornamelijk op droog kachelhout, maar sinds de afgelopen jaren zien we deze schimmel ook bij bomen die verzwakt zijn door droogtestress.

Het gevolg van de ziekte is dat een boom met grote snelheid in gezondheid achteruit gaat. Bomen kunnen daardoor gevaarlijk worden en moeten met spoed worden verwijderd. Hierbij komt ook nog het gevaar dat de schimmel gevaarlijk kan zijn voor de gezondheid van de mens. Sporen van de schimmel kunnen bij grote concentraties allergische reactie veroorzaken in de longen.

Bomen in Venlo
In het eerste kwartaal van 2020 is bij de jaarlijkse boomveiligheidscontrole vastgesteld dat er een grote groep bomen besmet is met de roetschorsziekte. Het gaat hier om ongeveer 100 bomen in de omgeving van de Krefeldseweg en het Europaplein.

De ziekte is dus nog betrekkelijk nieuw en het huidig protocol (verwijderen van bomen) was met name bedoeld voor enkele bomen en niet de grote aantallen waar we nu mee te maken hebben. Vanwege de veiligheid van de omgeving en het verder voorkomen van verspreiding van de ziekte is het verwijderen van de bomen de enige optie.

Samen met een deskundige is daarom een actieplan opgesteld om op een veilige en verantwoorde wijze de bomen te verwijderen. Het actieplan bestaat uit een aantal onderdelen: 

1. Veiligheidsmiddelen aannemer – het personeel van de aannemer dat de bomen gaat verwijderen draagt gepaste beschermingsmiddelen. Denk daarbij o.a. aan wegwerpoverals, maskers en handschoenen.

2. Het werkvlak wordt ruim afgezet en hout wat vrij komt wordt nogmaals besproeid.

3. Vrijkomend materiaal wordt verzameld in containers en dagelijks luchtdicht afgevoerd naar een erkend verwerkingsbedrijf. Het vrijgekomen materiaal wordt op een veilige locatie op verantwoorde wijze klein gemaakt zodat het kan worden opgestookt in een biomassacentrale.

Het streven is om vanaf 25 mei te starten met de werkzaamheden. Met deze stappen is het risico voor de omgeving klein en zijn de bomen naar verwachting uiterlijk binnen drie weken verwijderd. Uiteraard veroorzaakt dit wel enige (verkeers)overlast voor de omgeving.

Rond de 100 bomen verwijderen op een betrekkelijk kleine oppervlakte gaat een enorme impact hebben op de omgeving. Het herstellen van al dit groen gaat echter maar geleidelijk. Omdat de ziekte pas begin dit jaar aan het licht is gekomen, was het onmogelijk om op deze korte termijn geld beschikbaar te stellen om ook weer nieuwe bomen te kunnen aanplanten. Een begin met aanplanten van een klein aantal bomen kan mogelijk al met het beschikbaar budget voor 2020, maar het gehele herstel gaat langer duren.

Klimaatbestendig
De verwachting is dat hiermee niet de roetschorsziekte uit de gemeente Venlo verbannen is. Als de zomer van 2020 ook weer warm en droog verloopt, gaan we helaas in de toekomst meer van deze ziekte horen. De belangrijkste les die we hier weer uit leren, is dat we water nodig hebben en moeten vasthouden in de stedelijk omgeving. De gemeente past hier ook steeds vaker allerlei methoden voor toe. Ook is het belangrijk dat we minder verharding aanleggen en zo veel mogelijk groen aanleggen. Niet alleen de gemeente zelf, maar zeker ook bij de vaak versteende tuinen van bewoners is daar nog een enorme winst te behalen.