06 december 2018

Onderzoek bevestigt: vakwerkgevel is 14e-eeuws

De recent ontdekte vakwerkgevel in het pand Parade 26 in de Venlose binnenstad dateert van kort na 1385. Daarmee is het de oudst bewaard gebleven, tot nu toe bekende vakwerkconstructie in Venlo en waarschijnlijk ook in Limburg. Dit is gebleken uit dendrochronologisch onderzoek (onderzoek naar de jaarringen van het hout) dat recent is uitgevoerd.

Onderzoek bevestigt: vakwerkgevel is 14e-eeuws
Drie bouwfasen
Met het onderzoek zijn de drie bouwfasen van Parade 26 nader gedateerd. De oudste fase betreft de vakwerkzijgevel aan de zuidzijde van het voorhuis. Twee houtmonsters geven aan dat het hout hiervan rond 1385 is gekapt. Dit betekent dat het huis in dat jaar of vlak daarna is gebouwd. Zo’n 630 jaar geleden dus. Het hout van het achterhuis blijkt een halve eeuw jonger te zijn: dit is in 1431 gekapt en vlak daarna gebruikt voor de bouw van het achterhuis. Of het om een nieuwe toevoeging aan het voorhuis uit 1385 gaat, of een vernieuwing van een bestaand achterhuis, is niet te achterhalen. Het voorhuis is later versteend, waarbij nieuwe balklagen zijn aangebracht. Een deel van deze balken is afkomstig uit de oude vakwerkconstructie, maar er zijn ook enkele nieuwe balken aangebracht. Eén van deze ‘nieuwe’ balken komt uit 1504. Waarschijnlijk is dit de periode waarin het huis versteend is.

Middeleeuws Venlo
Deze resultaten bevestigen het beeld van de ontwikkeling van de Venlose binnenstad, die de afgelopen jaren bouwhistorisch nauwkeurig is onderzocht. In de 14e en 15e eeuw ontwikkelde Venlo zich in rap tempo als belangrijke handelsstad. De stad ging deel uitmaken van het internationale Hanzeverbond. Middeleeuwse ondernemers bouwden i handelshuizen langs de belangrijkste hoofdstraten, rond de Oude Markt en tegenover het stadhuis. Eerst in hout, maar naderhand steeds vaker volledig in steen. De verstening van de Venlose binnenstad komt vanaf de 15e eeuw echt op gang. Bekende voorbeelden van bewaard gebleven stenen huizen uit die periode zijn het Romerhuis en het Huis Schreurs. Met het pand Parade 26 is nu dus een (deels bewaard gebleven) houten huis uit de oudste fase bekend.

Rijksmonument
Het pand Parade 26 werd in 1971 aangewezen als rijksmonument vanwege de fraaie 19e-eeuwse voorgevel. Men kon destijds niet vermoeden dat zich achter deze relatief jonge gevel een ware bouwhistorische schatkamer zou bevinden. Deze schatkamer is nu ontdekt omdat het pand binnenkort wordt verbouwd in het kader van ‘wonen boven winkels’. De historische vondsten worden in de woningen blijvend zichtbaar gemaakt.

(Foto: Birgit Dukers, Buro4)